తెలుగు కవితలకు సహాయకారి
మీ కవిత/పద్య ప్రక్రియను / మాత్రా ఛందస్సు గుర్తిస్తుంది— ఉదాహరణకు నానీ, నానో, గజల్, ముత్యాలహారం, రెక్కలు, ద్విపద, రుబాయి, హైకూ…
వివరాలకు టిప్ చూడండి.
A small instrument for poets · కవుల కోసం
దీర్ఘ స్వరం ఉంటే గురు:
హ్రస్వ స్వరాలు ఉన్న అక్షరాలు లఘువు:
ఏ లఘు అక్షరానికైనా అనుస్వారం (ం) లేదా విసర్గ (ః) వస్తే ఆ అక్షరం గురుగా పరిగణించబడుతుంది.
ద్విత్వాక్షరం మరియు సంయుక్తాక్షరం ముందు ఉన్న అక్షరం సాధారణంగా గురు అవుతుంది.
- నIII
- హ (గల)UI
- నగIIIU
- సలIIUI
- నలIIII
- భUII
- రUIU
- తUUI
- భలUIII
- భగురుUIIU
- తలUUII
- తగUUIU
- మలఘUUUI
- నలలIIIII
- నగగIIIUU
- నవIIIIU
- సహIIUUI
- సవIIUIU
- సగగIIUUU
- నహIIIUI
- రగురుUIUU
- నలIIII
ఛందస్సులో త్రికాక్షర గణాలను గుర్తుంచుకోవడానికి ఉపయోగించే సూత్రం. ప్రతి అక్షరం నుండి మొదలుపెట్టి వరుసగా మూడు అక్షరాల గురు-లఘు అమరికే ఆ గణం రూపం. చివరి 'ల', 'గ' ఒక్క అక్షర గణాలు.
కావ్యంలో అందాన్ని పెంచే భాషా ప్రయోగాలే అలంకారాలు. ఇవి రెండు రకాలు — శబ్దాలంకారాలు (శబ్ద సౌందర్యం) మరియు అర్థాలంకారాలు (అర్థ సౌందర్యం).
- వృత్త్యనుప్రాసఒకే హల్లు అనేకసార్లు ఆవృత్తి. ఉదా: 'చిరు చిరు నవ్వుల చిన్నారి'.
- ఛేకానుప్రాసఅర్థ భేదంతో ఒకే పదం రెండుసార్లు వరుసగా. ఉదా: 'కమలములు కమలములు'.
- లాటానుప్రాసఒకే అర్థమున్న పదాలు తాత్పర్య భేదంతో ఆవృత్తి.
- అంత్యానుప్రాసపాదాంతంలో ఒకే అక్షరం/పదం పునరావృత్తి (ప్రాస).
- యమకంఒకే శబ్దం భిన్నార్థాలతో ఆవృత్తి. ఉదా: 'లేమా! దనుజుల గెలువగలేమా?'.
- ముక్తపదగ్రస్తంముందు పాదాంతంలోని పదాన్ని తరువాతి పాదంలో మొదట తీసుకోవడం.
- ఉపమాలంకారంఒక వస్తువును మరొక వస్తువుతో పోల్చడం. ఉదా: 'ఆమె ముఖం చంద్రుని వలె ప్రకాశిస్తోంది'.
- ఉత్ప్రేక్షాలంకారంఉపమేయాన్ని ఉపమానంగా ఊహించడం. ఉదా: 'ఆమె ముఖం చంద్రుడో అన్నట్లుంది'.
- రూపకాలంకారంఉపమేయ ఉపమానాలకు అభేదం. ఉదా: 'ముఖ చంద్రుడు'.
- అతిశయోక్తివాస్తవాన్ని మించి వర్ణించడం. ఉదా: 'ఆకాశాన్ని అంటే భవనం'.
- శ్లేషాలంకారంఒకే పదంలో అనేక అర్థాలు ధ్వనించడం.
- స్వభావోక్తివస్తు స్వభావాన్ని ఉన్నదున్నట్లుగా వర్ణించడం.
- అర్థాంతరన్యాసంవిశేష విషయాన్ని సామాన్య విషయంతో (లేదా విపర్యయం) సమర్థించడం.
- దృష్టాంతాలంకారంఒక విషయాన్ని దృష్టాంతం (ఉదాహరణ) ద్వారా స్పష్టపరచడం.
- వ్యతిరేకాలంకారంఉపమేయం ఉపమానం కంటే అధికం అని చెప్పడం.
మెరుపు రెండు లేదా నాలుగు పంక్తుల సూక్ష్మ కవిత. మొదటి పంక్తులు దృశ్యాన్ని చూపిస్తే, చివరి పంక్తి మెరుపులా ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది.
రెండు పంక్తుల్లోని మొత్తం అక్షరాల సంఖ్య 10 నుండి 16 మధ్య ఉండాలి. క్లుప్తత మెరుపు ప్రక్రియ ప్రధాన లక్షణం.
ముగింపులో అనుకోని మెరుపు — చమత్కారం, వ్యంగ్యం, లేదా తాత్త్విక ఆలోచన — పాఠకుని మదిలో ఒక్కసారిగా మెరిసిపోవాలి.
యతి, ప్రాస, గణ నియమాలు లేవు. ఇది డా. ఎన్. గోపి ప్రవేశపెట్టిన ఆధునిక వచన మినీ ప్రక్రియ — భావమే ప్రధానం.
విత్తనం నాటితే
భవిష్యత్తు మొలుస్తుంది